Oda Başkanlarından esnafa destek çağrısı:

HABER: SERRA TAYLAN

Elazığ'da esnaf odaları artan kira bedelleri ve Bağ-Kur ödemeleri nedeni ile esnafın büyük bir darboğaza girdiğini belirterek esnafa nefes aldıracak çözümler talep ettiler. Elazığ Elektronikçiler, Fotoğrafçılar ve Saatçiler Esnaf Odası (EEFSO)  Başkanı Mehmet Havabulut, ekonomik krizin en ağır yükünü esnafın taşıdığını belirterek, "Dün 5-6 bin lira olan iş yeri kiraları bugün 60-80 bin liraya, hatta 100 bin liranın üzerine çıktı. Önceden Elazığ'da yaklaşık 20 bin esnaf vardı, bugün bu sayı 17 binlere düştü. Esnaf artık dükkân açmayı değil, kapatmayı düşünüyor" dedi.

Elektronikçiler, Fotoğrafçılar ve Saatçiler Esnaf Odası Başkanı Mehmet Havabulut, ekonomik kriz nedeniyle esnafın ağır bir ekonomik darboğazdan geçtiğini belirterek, artan kira maliyetleri, yüksek Bağ-Kur primleri, vergi cezaları ve finansman yetersizliği nedeniyle küçük esnafın ayakta kalmakta zorlandığını söyledi.Havabulut, ekonomik krizlerin her dönemde yaşanabileceğini ancak güçlü devletlerin bu krizleri kısa sürede bertaraf ettiğini belirterek, "Ancak ülkemizde ekonomik kriz uzun süredir devam etmekte ve bunun etkileri hem esnafı hem şirketleri hem de vatandaşları büyük ölçüde etkilemektedir" dedi.

Ekonomik krizin küçük esnaf açısından en önemli nedenlerinden birinin işletme giderleri ve kira maliyetleri olduğunu ifade eden Havabulut, "Dün aylık 5-6 bin liraya kiralanan iş yerlerinin kiraları bugün bulunduğu yer ve konumuna göre 60-80 bin liraya, hatta 100 bin liranın üzerine çıkmıştır. Bu rakamlar arttıkça vatandaşın alım gücü düştü, esnafın sattığı ürünler de zamlandı. Artan dükkân kiraları nedeniyle ürün fiyatları yükseldi ve bu durum piyasada çok ciddi bir krize yol açtı. Biz esnaflar olarak bu sıkıntıları yaklaşık 3-4 yıldır yaşamaya devam ediyoruz. " ifadelerini kullandı.

Bağ-Kur primlerinin esnafın en önemli sorunlarından biri haline geldiğini söyleyen Havabulut, Prim gün sayısını dolduran esnafın 7 bin 200 prim günü düzenlemesini beklediğini ifade ederek: "Esnafların Bağ-Kur primleri çok yüksek seviyelere ulaştı. Esnafın zaten çok fazla gideri var ve bu durum artık büyük bir yük hâline geldi. Esnafın geçim kaygısı var. Dükkân kirasını mı ödesin, ev kirasını mı ödesin, evinin masraflarını mı karşılasın, dükkânının giderlerini mi ödesin derken ne vergisini ne de Bağ-Kur primini ödeyebilir hâle geldi. Sayın Cumhurbaşkanımız bunu her fırsatta seçim dönemlerinde esnafımıza bir müjde olarak ifade etti. Ancak aradan 3-4 yıl geçmesine rağmen bu düzenleme henüz hayata geçirilmedi. Eğer bu müjde gerçekleşirse birçok esnafımız emekli olacak, aynı zamanda prim gününü tamamladığı için Bağ-Kur primi ödeme yükünden kurtulacaktır

"Bağ-Kur primlerinin yüksek olması nedeniyle birçok esnaf primlerini ödeyemiyor ve borçlanıyor. Bu borcun altında ezilmemek için prim günlerini sildirerek Bağ-Kur kayıtlarını dondurma yoluna gidenler var. Ancak birçok esnaf bunu da yapamayarak büyük borç yükü altında kaldı. İnşallah devletimiz bu borçları en azından faizsiz bir şekilde yapılandırır ve esnafımıza bu fırsatı sunarsa, kalan borçlarını ödeyerek bir nebze olsun nefes alma imkânı bulacaklardır" ifadelerini kullandı.

Vergi denetimleri sırasında kesilen idari para cezalarının da esnafı zor durumda bıraktığını savunan Havabulut, esnafın artık yaptığı işten soğuduğunu belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:  "Defterdarlık ya da vergi dairesi personeli iş yerlerine gelerek 'Gün sonu aldın mı?', 'Z raporunu aldın mı?', 'Satışın ne kadar?', 'Kazancın ne kadar?' gibi sorular yöneltiyor. Oysa bazı günler esnaf siftah bile yapamıyor. Biz 'Rızkı veren Allah'tır.' diyoruz. Ancak buna rağmen, durumu dikkate alınmadan esnafa 17 bin lira gibi yüksek tutarlarda cezalar kesiliyor. Bu konuda çok sayıda esnaf mağdur oldu. Zaten ekonomik sıkıntılar yaşayan esnaf, bir de bu cezalarla karşı karşıya kalınca yaptığı esnaflıktan bıkmış duruma geldi. Esnafın artık nefes almaya ihtiyacı var. Geçtiğimiz günlerde Sayın Maliye Bakanı, 'Her şeyi devletten beklemeyin.' dedi. Biz de diyoruz ki; her şeyi de esnaftan beklemeyin. Esnafın da nefes almaya, para kazanmaya ihtiyacı var. Çünkü herkesin bir geçim kaygısı bulunuyor. Refah seviyesinin yükselmesi için devletin, vatandaşın ve esnafın el birliğiyle desteklenmesi gerekiyor"

 "Anayasa'nın 173. maddesi açıkça, devletin esnafı koruyucu ve destekleyici tedbirler almakla yükümlü olduğunu ifade etmektedir. Ancak bugün gelinen noktada bu yönde yeterli tedbirlerin alınmadığını görüyoruz. Her şey para üzerine kurulmuş durumda. Esnaf vergisini ödüyor, cezasını ödüyor, Bağ-Kur primini ödüyor ama yine de ayakta kalmakta zorlanıyor. İnşallah bu cezalar da son bulur, para kazanmak kolaylaşır ve hem esnaf hem vatandaş hem de ülke olarak yeniden nefes alırız" ifadelerini kullandı.

Elazığ'da son yıllarda esnaf sayısında ciddi azalma yaşandığını belirten Havabulut, esnafa can suyu olacak  faizsiz kredi desteği verilmesini istediklerini söyledi. Havabulut: "Bu kadar ceza ve bu kadar ekonomik sıkıntı varken, Esnaf Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla esnafa faizsiz kredi verilmesini talep ediyoruz. Bu krediler sayesinde esnafımızın bir nebze olsun nefes alacağına inanıyoruz. Bir esnaf temsilcisi olarak devletimizden beklentimiz ve talebimiz budur. Önceden yaklaşık 20 bin civarında esnafımız vardı. Bugün ise bu sayı 17 binlere kadar düştü. Sonuç itibarıyla esnaf artık dükkân açmayı değil, dükkân kapatmayı düşünüyor. Çünkü para kazanamıyor. Dükkân kiraları, vergiler ve diğer giderler nedeniyle birçok kişi esnaflık yapmaktansa başka bir işte çalışmayı tercih ediyor. Esnafımız her geçen gün küçülüyor ve bu tablo hepimizi endişelendiriyor" diye konuştu.

Elazığ Terziler Odası Başkanı Erdem Özatlı, küçük esnafın ekonomik koşullar nedeniyle büyük sıkıntılar yaşadığını belirterek, kira bedelleri, SGK ve Bağ-Kur primlerinin esnafın en önemli sorunları arasında yer aldığını söyledi.

Esnafın özellikle Bağ-Kur primlerini ödeyemediğini ifade eden Özatlı, "Esnafımızın en büyük sıkıntısı kira bedelleri ile SSK ve Bağ-Kur ödemeleri. Bağ-Kur'u esnaf ödeyemiyor. Esnafın o bedeli ödemesi için Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yüzde 30-40 oranında bir indirim yapılması gerekir. Esnaf bunu ödeyebilir, yanında çalışan elemanı da bulur.Esnaf şu anda Bağ-Kur'u yatıramıyor. Yatıramayınca borcu dağ gibi büyüyor. Yapılandırma geldiğinde de yüzde 30-40 faizle 7-8 ay içinde ödemesi gerekiyor. Esnaf hiçbir şekilde bunun altından kalkamıyor" ifadelerini kullandı.

Piyasadaki durgunluğun ticareti olumsuz etkilediğini belirten Özatlı, "Şu anda piyasanın durgunluğu esnafı zorda bırakmış. Bir an önce piyasaya sıcak paranın girmesi gerekiyor. Esnafa faizsiz kredilerin verilmesi gerekiyor. Bu nereye kadar gider bilmiyorum ama esnaf gerçekten kendine can suyu olacak faizsiz kredi bekliyor.Esnaf ve sanatkârlarda sıkıntı büyük. Terziler çırak bulamıyor. Çünkü bu sektörde gelecek göremiyorlar" dedi.