Fırat Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gürkan Gürok, kış aylarında artış gösteren kış depresyonu (Mevsimsel Afektif Bozukluk) hakkında açıklamalarda bulundu.
Günlerin kısalması ve güneş ışığına maruziyetin azalmasıyla birlikte bazı bireylerde sabahları uyanmakta zorlanma, sürekli uyku isteği, enerji kaybı ve hayattan keyif alamama gibi belirtilerin ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Gürok, bu durumun basit bir mevsim geçişi ya da moral bozukluğu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Kış depresyonunun sanılandan daha yaygın görüldüğünü ifade eden Prof. Dr. Gürok şunları söyledi: “Kış depresyonu yani mevsimsel afektif bozuklu kış aylarının gelmesiyle kişide isteksizlik, mutsuzluk, enerji azalması, kilo artımı gibi ağır psikiyatrik sonuçlara yol açabiliyor Kış depresyonu ya da mevsimsel afektif bozukluğu dediğimiz bu durum kişilerin hem psikolojik hem de biyolojik metabolizmasına etkileyen ağır ve ciddi psikiyatrik sonuçlara yol açan bir durumdur. Özellikle depresyonun belirleyicidir. Son 2 yıllık süreçte belli mevsimsel dönemlerde bu durumun görülmesine biz mevsimsel depresyon diyoruz. Durumun ciddiyeti önemli. Ama kış aylarına girerken iyi hissedememe,’ ben kış aylarını sevmiyorum, moralim bozuluyor, kapalı havalarda modum düşüyüo^gibi basit diyebileceğimiz iyi huylu şeylerden daha ağır bir sorundur. Nedenine gelecek olursak burada güneş ışığının önemini ve biyolojimizi iyi bilmek lazım. Bizim güneş ışığına maruziyetimiz azaldığında vücudumuzda seratonin düzeyi azalıyor ve melatonin dengesi bozuluyor. Sirkadiyen ritmi dediğimiz vücudumuzun iç saatininin dzeni bozuluyor. Bunların tamamı da hep psikolojik, hem de bedensel sonuçlara neden oluyor.D vitamini sentezinin azalması ile birlikte.”
Kadınlar ve 18-30 yaş arası gençler risk altında
Mevsimsel depresyonun herkesi eşit şekilde etkilemediğini belirten Gürok, ekvatora uzak bölgelerde yaşayanların, kadınların, 18–30 yaş arası genç erişkinlerin, ailesinde depresyon öyküsü bulunanların ve daha önce depresyon ya da bipolar bozukluk tanısı alan bireylerin daha yüksek risk altında olduğunu söyledi.
Kış Depresyonunun toplumda görülme oranı yüzde 5
Doğru tanı ve uygun tedaviyle mevsimsel depresyonda son derece başarılı sonuçlar elde edilebildiğini vurgulayan Prof. Dr. Gürok, ışık terapisinin tedavide altın standart olarak kabul edildiğini, bilişsel davranışçı terapi, gerekli görülen hastalarda antidepresan ilaç tedavisi ve D vitamini takviyesinin etkili olduğunu belirterek : ”Toplumda yaklaşık %5 oranında görüldüğü kabul ediliyor. Kış depresyonunun belirtilerine gelecek olursak genel depresyondan biraz farklıdır. Daha fazla kilo alımına, enerji azlığına, daha fazla uyuma eğiliminin artmasına neden oluyor. İnsanlarda özellikle karbonhidrattan zengin beslenmeye, şekerli beslenmeyi sevme, isteksizlik, mutsuzluk, neşesizlik, enerji ve ilgi azlığı, etkinliklere katılım azlığı gibi semptomlar görülebiliyor. Kişinin bu semptomları 2 haftadan fazla gösteriyorsa, işine gücüne bakmakta zorlanıyorsa, işlevselliği bozuluyorsa, artık kendine zarar verme, intihar etme düşünceleri ortaya çıkıyorsa bu artık bir kış depresyondur .Ve psikiyatrik olarak tedavi edilmesi gerekiyor diyebiliriz”
“Güneş ışığı hastalığın tedavisinde çok önemli”
Kış aylarında ruh sağlığını korumak için günlük yaşamda alınabilecek önlemlere de değinen Prof. Dr. Gürok, güneş ışığından daha fazla faydalanmanın, perdeleri açmanın, gün içinde en az 30 dakika dışarıda vakit geçirmenin, düzenli fiziksel aktivite yapmanın ve sağlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek:”
Kış depresyonunun en önemli tedavisi ışın tedavisi. Işın sağlayan cihazlarla ya da doğal güneş, özellikle sabah saatlerinde günde en az yarım saatlik güneş ışığı tedavisi ile sağlayabiliyoruz. Bilişsel davranış terapileri, ilaçlar, bazı antidepresanlar, kişinin kendisine yardım edebileceği sosyal etkinliklerini artırabileceği doğa yürüyüşleri, açık hava yürüyüşleri, spor yapmaları bunların etkileri kanıtlanmıştır. Beslenmeye dikkat etmeleri önemli. Bunların tamamının kanıtlanmış antibiyotik depresan etkileri bulunmaktadır.” dedi.
News
