Haber: Serra TAYLAN-Funda CANPOLAT
TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ozan Diren, TÜRKONFED 27. İş Dünyası Zirvesi’nde Türkiye ekonomisinin rekabet gücüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Diren, “2026’nın ikinci çeyreğinde maliyet bazlı rekabet gücümüz önceki çeyreğe göre yüzde 1,3, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 geriledi” dedi. Son beş yılda tüm sektörlerin ciddi rekabet gücü kaybıyla karşı karşıya olduğunu belirten Diren, “Bu tablo, rekabetçiliğin yalnızca kurdan ya da faizden ibaret olmadığını gösteriyor” diye konuştu.
TÜRKONFED 27. İş Dünyası Zirvesi, FIRATSİFED ev sahipliğinde Elazığ’da ikinci gününde devam ediyor. “Kalıcı Belirsizlik Çağında Ekonomik Dayanıklılık” temasıyla düzenlenen zirvede TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ozan Diren konuştu.
Küresel ekonomide ticaret kurallarının ve tedarik zincirlerinin değiştiğini belirten Diren, Türkiye’nin güçlü sanayi tabanına ve esnek üretim kabiliyetine rağmen bu potansiyelin kendiliğinden rekabet üstünlüğüne dönüşmeyeceğini söyledi.
Diren, “Dünya ekonomisinde ticaretin kuralları değişiyor, tedarik zincirleri yeniden kuruluyor. Ülkeler ve şirketler yalnızca en ucuz tedarikçiyi değil, en güvenilir ve en dayanıklı ortağı arıyor. Türkiye bu döneme güçlü bir sanayi tabanı, esnek üretim kabiliyeti, girişimci iş kültürü ve Avrupa değer zincirleriyle kurduğu derin bağlarla giriyor. Elbette ki bu potansiyelin kendiliğinden rekabet üstünlüğüne dönüşmediğini biliyoruz. Bunun için doğru teşhis, ortak yön ve güçlü uygulama kapasitesi ile, bu zirvenin başlığında belirtildiği gibi, kalıcı belirsizlik çağında dayanıklılığımızı artırmak gerekiyor” dedi.
“SON BEŞ YILDA TÜM SEKTÖRLER CİDDİ KAYIP YAŞADI”
Türkiye’nin son üç yıldır makroekonomik dengelenme ve istikrar arayışında olduğunu belirten Diren, enflasyonla mücadelenin önemine dikkat çekerek, kalıcı başarı için para ve maliye politikalarının yanı sıra reform ve sanayi politikalarının da tamamlanması gerektiğini söyledi.
Diren, “Talep koşullarını dengelerken, orta vadede üretim kapasitesini, verimliliği ve teknolojik yetkinliği artırmak zorundayız. Sanayimizin, kayıtlı istihdamın ve ihracatımızın nefes alanını genişletmeliyiz. TÜSİAD Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi’nin dün yayınlanan son verileri de bu ihtiyacın altını çiziyor. Endeks; ara malı, enerji, işgücü ve finansman maliyetlerini ana ihracat pazarlarımızdaki rakip ülkelerle karşılaştırıyor. 2026’nın ikinci çeyreğinde maliyet bazlı rekabet gücümüz önceki çeyreğe göre yüzde 1,3, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 geriledi. Son iki yılda gıda, kimyasal ürünler, kauçuk ve plastik gibi sektörler ortalamadan daha yüksek bir rekabet gücü kaybına uğradı. Ana metal, fabrikasyon metal, elektrikli teçhizat ve motorlu kara taşıtları gibi sektörlerdeki rekabet kaybı ise diğer sektörlere göre sınırlı. Son beş yıllık süreçte tüm sektörler ciddi bir rekabet gücü kaybıyla karşı karşıya. Bu tablo, rekabetçiliğin yalnızca kurdan ya da faizden ibaret olmadığını gösteriyor” dedi.
“MALİYETLER KALICI BOZULDUĞUNDA YATIRIM GÜCÜ DE ZAYIFLAR”
Rekabetçiliğin yalnızca kur ve faiz üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirten Diren, teknoloji, inovasyon, enerji verimliliği, sürdürülebilirlik ve nitelikli istihdamın önemine dikkat çekti.
Diren, “Elbette teknoloji, inovasyon, enerji verimliliği, sürdürülebilirlik ve nitelikli istihdam da rekabetçiliğin asli unsurları. Ama maliyetler kalıcı biçimde bozulduğunda şirketlerin bu alanlara yatırım yapma gücü de zayıflar. Dezenflasyon hedefini korurken; üretim, ihracat ve dönüşüm yatırımları için hedefli, seçici, şeffaf ve ölçülebilir finansman imkânları oluşturmalıyız. Desteklerin başarısını kullandırılan kaynakla değil; verimlilik, ihracat, teknoloji, enerji tasarrufu ve kayıtlı istihdam üzerindeki etkisiyle ölçmeliyiz” dedi.
“10-15 YILLIK SANAYİ STRATEJİSİ PLANLAMALIYIZ”
Küresel ekonomide jeopolitik, teknolojik ve maliyet kaynaklı baskıların arttığını belirten Diren, sanayide uzun vadeli dayanıklılık için planlama yapılması gerektiğini söyledi.
Diren, “Öte yandan küresel ekonomide jeopolitik, teknolojik ve maliyet esaslı baskılar giderek artıyor. Sanayimizde uzun vadeli dayanıklılık için kamunun liderliğinde ve iş dünyası paydaşlarının iş birliğiyle 10-15 yıllık bir sanayi stratejisini planlamalıyız. Hangi pazarlarda derinleşeceğiz? Hangi teknolojilerde yetkinlik oluşturacağız? Hangi sektörlerde ve hangi bölgelerde ölçek büyüteceğiz? Bunları netleştirmeliyiz. Mevcut üretim kapasitesinin, teknolojik donanımının ve insan kaynağının nasıl bir planlama ile dönüştürüleceğini belirlemek, artık dayanıklılığın olmazsa olmazı konumunda” dedi.
AB İLE ENTEGRASYON VURGUSU
Avrupa Birliği’nde yeni sanayi politikaları ve ticaret düzenlemelerinin Türkiye’nin rekabet koşullarını doğrudan etkileyeceğini belirten Diren, Türkiye’nin Avrupa üretim ağlarıyla entegrasyonunun güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Diren, “Dayanıklılığın bir diğer boyutu, değişen küresel ekonomik düzende ülkemizin konumunu korumak ve güçlendirmektir. Avrupa Birliği’nde yeni sanayi politikaları ve ticaret düzenlemeleri, başta Sanayi Hızlandırıcı Yasası olmak üzere, rekabet koşullarımızı doğrudan etkileyecek. AB’nin üçüncü ülkelerle genişleyen serbest ticaret anlaşmaları da bu tabloyu şekillendiriyor. Bu süreçte Türkiye, Gümrük Birliği ve Avrupa üretim ağlarıyla kurduğu derin entegrasyon doğrultusunda, yeni Avrupa sanayi mimarisinin doğal bir parçası olarak görülmeli. TÜSİAD olarak, ülkemizin AB Sanayi Hızlandırıcı Yasası taslağındaki Avrupa tanımının içinde yer alması için savunuculuk faaliyetlerimizi yoğun şekilde sürdürüyoruz” dedi.
İklim krizi, yeşil ve dijital dönüşüm ile fırsat eşitliğine de değinen Diren, bu alanların ekonomik dayanıklılığın önemli unsurları olduğunu belirtti.
Diren, “Akdeniz Havzası’nda yer alan bir ülkeyiz ve iklim krizinin kuraklıktan tedarik zincirlerinde kırılganlıklara kadar uzanan etkilerini her geçen gün daha derinden hissediyoruz. Küresel iklim gündeminin merkezinde olan COP’un ülkemizin ev sahipliğinde gerçekleşecek olması büyük bir fırsat. Bu süreci; kaynak verimliliğinden döngüsel ekonomiye, temiz enerjiden adil geçişe kadar tüm dönüşüm ajandamızı hızlandıracak ve iklim dayanıklılığımızı artıracak bir kaldıraç olarak değerlendirmeliyiz. Yeşil ve dijital dönüşümün merkezinde insan var. Yapay zekâ yalnızca verimlilik meselesi değil; eğitim, beceri, çalışma hayatına katılım ve sosyal uyum meselesi. Kadınların ekonomik hayata eşit ve kalıcı katılımını sağlamak da kalkınmanın temel altyapısı. Fırsat eşitliğini sadece kadın-erkek arasında değil bölgeler arasında da güçlendirmeliyiz. Bir girişimcinin finansmana, bir işletmenin nitelikli işgücüne ve dijital altyapıya erişimi, bulunduğu şehre göre değişiyorsa ülkemizin bütün potansiyelinden yararlanmamız mümkün olmaz” diye konuştu.
News
