Haber: Serra TAYLAN
Elazığ Sanayi Sitesi’nde faaliyet gösteren esnaflar, artan maliyetler, yüksek vergiler ve düşen alım gücü nedeniyle işlerin ciddi oranda azaldığını belirttiler. Bankaların esnaflardan aldığı POS cihazı komisyonlarından yakınan Fatih Uymaz isimli esnaf :” “Elektrik giderleri, dükkân kiraları ve diğer masraflarımız çok arttı. Bu yüzden biz de mecburen fiyatlara zam yaptık. Ama yaptığımız zamlar bile çarkın dönmesine yetmiyor. Eskiden bir müşteri 5 parça iş yaptırıyorsa şimdi 3’e düştü. İnsanlar sadece mecbur oldukları işleri yaptırıyor” diye konuştu.
Elazığ’da Sanayi Sitesi esnafları ekonomik krizden dolayı iş potansiyellerinde düşüş yaşandığını belirtiyorlar.. Sanayi esnafının maliyetler karşısında zorlandığını belirten Ufuk Uymaz isimli esnaf en büyük sıkıntılarının artan giderlere karşılık gelen zamlardan dolayı yaşandığını söyledi. Giderlerini fiyatlara yansıtsalar da esnaf olarak çarkı döndürmekte zorlandıklarını belirten Uymaz şunları söyledi:
“Fiyatların iş potansiyeline negatif etkileri var. Ancak çevre illerde olan depremlerden dolayı sanayimize büyük bir talep de var. Ama sanayi olarak bu taleplere yetişebiliyor muyuz, o ayrı bir konu. Sanayideki fiyatlar şu anda dolar ve kur açısından baktığımız zaman çok yüksek. Bu da bizim açımızdan elektrik masrafı, dükkân kiraları ve diğer giderleri ancak başa baş karşılıyor. Bunun karşısında biz de mecburen fiyatlara zam yaptık. İnsanlar da bu zamlardan etkilendi ama yapabileceğimiz bir şey yok. Bu bir çark; hepsi birbirini tamamlıyor. Ben buradan kazanacağım ki sizden alışveriş yapayım, siz de gidip başka yerden alışveriş yapacaksınız.
“Banka ve POS sistemleri esnafı bitirdi”
Bankaların ve POS sistemlerinin bize oynadığı oyunları da hesaba katarsak bayağı zor durumdayız. Bu durum bizi bitirdi. Şu anda yaşadığımız ortam çok kötü. Ne gelir gideri karşılayabiliyor ne gider gelirini. Otomatik olarak biz de eziliyoruz. Biz ezilince mecburen bunu müşteriye yansıtmak zorunda kalıyoruz. Biz de ayakta kalmak zorundayız, bu çarkı döndürmemiz lazım. Bu yüzden fiyatlar yükseldi, zamlı fiyatlar var. Ama zamlar bile çarkın dönmesine yetmiyor.
“İnsanlar sadece acil elzem işlerini yaptırıyor”
İşlerimiz azaldı. Eskiden bir vatandaş gelip 5 parça iş yaptıracaksa şimdi 3’e düşmüş durumda. İnsanlar sadece elzem olan işleri yaptırıyor. Ses sistemi gibi daha sonra yapılabilecek işleri erteleyip büyük sorun olana kadar bekliyorlar. Çünkü insanların cebinde para yok. Bir aracın buraya girip çıkması 5 bin, 10 bin lira. Her insan bunu kaldıramıyor. Bir emekliyi düşünün; yağ değişimine gelse 3–4 bin lira. Adamın maaşı gitti. Bir de kirada oturuyorsa zaten bitmiş demektir. Her şey birbirine zincirleme bağlı. Birine versen diğeri açık kalıyor. Bu yüzden devletin bu konuyu ele alıp esnafla ve vatandaşla görüşerek orta yol bulması lazım. Oturduğu yerden orta yol bulunmaz.
“Eskiden senede 3 vergi veriyorduk, şimdi 8–10 tane veriyoruz. Neye verdiğimizi de bilmiyoruz.”
Artan vergilerin esnafları zora soktuğunu da sözlerine ekleyen Ufuk Uymaz sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bizi en çok vergiler zora sokuyor. Eskiden senede 3 vergi veriyorduk, şimdi 8–10 tane veriyoruz. Neye verdiğimizi de bilmiyoruz. Verdiğimiz verginin adı ne onu da bilmiyoruz ama vergi veriyoruz. Devlet bu adam kazanmış mı kazanmamış mı onu bilmiyor. ‘POS al ki seni takip edeyim’ diyor. Zaten %4–5 bankaya veriyoruz. Yazık günah değil mi? Türkiye bugüne böyle mi geldi? ”
“Kime fiyat söylüyorsak hemen ‘ah vah’ etmeye başlıyorlar. Pahalılık aldı başını gidiyor.”
Sanayi esnafından Fatih Demirdağ, son aylarda işlerde belirgin bir düşüş yaşandığını ifade ederek ekonomik şartların hem esnafı hem de vatandaşları zorladığını söyledi. Artan akaryakıt fiyatlarının sanayideki tm parçalara yansıyacağını belirten Demirdağ şunları söyledi:
“Özellikle son 2–3 ayda bayağı bir düşüş oldu. Sebebi hem savaşlar hem de ekonomik kriz olabilir. Müşterimiz eskisi gibi değil. Kime fiyat söylüyorsak hemen ‘ah vah’ etmeye başlıyorlar. Pahalılık aldı başını gidiyor. Artık kimse orijinal parça alamaz oldu, insanlar yerli malına ve ikinci el ürünlere yöneldi.”
“Mazota gelen zam her şeye zam demektir. Çünkü her şey nakliye ile geliyor. Mazota zam gelince yedek parçaya da meyve sebzeye kadar her şeye zam geliyor. Geçtiğimiz yıllara kıyasla işlerimiz yüzde 30-40 oranında düştü”
“Biz iş yapıyoruz ama tahsilatta zorlanıyoruz.”
Elazığ Sanayi esnaflarından Cengiz Güleç de tahsilat yapmakta zorlandıklarını belirterek şunları söyledi:
“Ekonomik kriz ortada. İnsanlar mecburen arabalarını yaptırıyor, masraf ediyor. Ama kamyoncular zor durumda, otobüsçüler zor durumda, nakliyeciler zor durumda. Bilet fiyatları ve nakliye ücretleri aynı kalıyor ama mazota sürekli zam geliyor. Bu durum ekonomiyi altüst ediyor. Özel araçlar çok etkilenmiyor ama ticari araçlar çok etkileniyor. Biz iş yapıyoruz ama tahsilatta zorlanıyoruz. İnsanlar gidip altın alıyor ama borcunu ödemiyor. Resmi daireler de ödemeleri geciktiriyor. Bu gecikmeler esnafı zor durumda bırakıyor.”
“Sanayide insanlar perişan olmuş, parka gidecek durumda mı? “
Sanayi Sitesinin bitişiğinde yıkılan eski otogar binası alanının millet bahçesi yapılmasına da tepki gösteren Güleç yöneticilerin bu konuda esnafa karşı duyarsız olduğunu belirterek sıkıntıları şu sözlerle dile getirdi:
“Sanayide yıllardır gelen bir sorun var. Büyüklerimizin eli bir türlü gitmiyor. Salıbaba ve Karşıyaka mahalleleri sanayiye katılabilir. Sanayinin hemen yanında Çatalçeşme Mahallesi var. Bu mahalleleri sanayiye katarsak harika bir sanayi sitesi olur. Bizi Karayazı’ya götürmeye gerek yok. Millet 40–50 yıldır burada sanayiye alışmış. Karayazı’ya kim gelecek? Ulaşım zor, hava şartları zor.
Belediyeler sanayiyi oraya götürmek istiyor ama burada hazır alan var. Gelin burada yapın, güzelleştirin. Ama esnafı kimse dinlemiyor. Otogarı kaldırıp yerine millet bahçesi yaptılar. Sanayide insanlar perişan olmuş, parka gidecek durumda mı? Milletin anası ağlamış ekonomik zorluktan parka mı gidecek? Salı Baba Mahallesi’nde de park yaptılar. Ne oldu? Harabe oldu. Trilyonlarca para harcandı, hepsi boşa gitti. Sanayide bir dükkân 5 dükkân olmuş. Kiralar sürekli artıyor. Yol boyunca 50 bin liradan aşağı kira yok. Bu şartlarda esnaf nasıl kazanacak, borcunu nasıl ödeyecek, yeni usta nasıl yetişecek? Bu şartlarda yetişmez.”
News
